Διάρθρωση Προγράμματος Σπουδών

Σπουδές Μέλλοντος (ΥΕ)

Σπουδές Μέλλοντος (ΥΕ)
ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
(1) ΓΕΝΙΚΑ
ΣΧΟΛΗΟικονομικών και Πολιτικών Επιστημών
ΤΜΗΜΑΚοινωνιολογίας
ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝΠροπτυχιακό
ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ431092
ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣΣπουδές Μέλλοντος (ΥΕ)
ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΕΣ ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ
Διαλέξεις - εργασίες 3 6
ΣΥΝΟΛΟ 3 6
ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣΓενικών Γνώσεων
ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑΌχι
ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ & ΕΞΕΤΑΣΕΩΝΕλληνική με δυνατότητα διδασκαλίας στην Αγγλική
ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΤΑΙ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ERASMUSΌχι
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (URL)https://eclass.uoa.gr/courses/SOC253/
(2) ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Με το πέρας του μαθήματος αναμένεται ότι οι φοιτητές/τριες θα είναι σε θέση να:

  • Χρησιμοποιήσουν το εννοιολογικό πλαίσιο που ανέπτυξαν οι Σπουδές Μέλλοντος τις προηγούμενες δεκαετίες για να κατανοήσουν με νέους τρόπους την κοινωνική δυναμική.
  • Χρησιμοποιήσουν τα μεθοδολογικά εργαλεία που ανέπτυξαν οι Σπουδές Μέλλοντος για να διατυπώσουν τεκμηριωμένες προβλέψεις για τις επερχόμενες εξελίξεις σε διάφορους κρίσιμους τομείς της κοινωνίας.
  • Ασκήσουν κριτική σε κοινότοπες και γραμμικές προσλήψεις του μέλλοντος και να αναδείξουν την πολυσημία και τη δυνητικότητα του μέλλοντος.
  • Παρέχουν επιστημονικά τεκμηριωμένες συμβουλές σε σώματα λήψης αποφάσεων.
  • Υποστηρίξουν δράσεις σε επίπεδο κοινότητας που αποβλέπουν στην αναγνώριση και πραγμάτωση επιθυμητών μελλόντων.
  • Επιβλέψουν τον σχεδιασμό και την υλοποίηση έργων στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα.

Γενικές Ικανότητες

  • Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών
  • Λήψη αποφάσεων
  • Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
  • Ομαδική εργασία
  • Εργασία σε διεθνές περιβάλλον
  • Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
  • Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
  • Επίδειξη κοινωνικής και ηθικής ευαισθησίας σε ζητήματα που αφορούν τη συνύπαρξη του ανθρώπου με την τεχνολογία
  • Επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας σε θέματα φύλου
  • Αισθητική καλλιέργεια και θετική στάση απέναντι στην πολιτισμική διαφοροποίηση
(3) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Οι Σπουδές Μέλλοντος, είναι ένα νέο διεπιστημονικό πεδίο, το οποίο συγκροτήθηκε σταδιακά μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το πλαίσιο στο οποίο συγκροτήθηκε αφορούσε μια συνθήκη γενικευμένης γεωπολιτι κής αβεβαιότητας και, κυρίως, ένα απειλητικό και επισφαλές μέλλον εξαιτίας της ανάπτυξης των πυρηνικών. Στην συνέχεια, ωστόσο, ιδιαίτερα κατά τη δεκαετία του 1960, η σκέψη για το μέλλον άρχισε να αποκτά ακαδημαϊκή υπόσταση και διάφοροι στοχαστές άρχισαν να παράγουν θεωρητικό λόγο για το συγκεκριμένο πεδίο. Τόσο η έννοια του μέλλοντος όσο και η έννοια της πρόγνωσης τοποθετήθηκαν σε διαφορετική βάση. Η βασική ιδέα είναι ότι οι Σπουδές Μέλλοντος δεν αφορούν την πρόβλεψη του μέλλοντος. Αυτό στο οποεστιάζουν κυρίως είναι η συστηματική διερεύνηση πολλαπλών πιθανών και εύλογων μελλοντικών σενα-ρίων. Αυτό σημαίνει ότι το ενδιαφέρον τους επικεντρώνεται στο παρόν και  τις δυνατότητες που ενυπάρ-χουν σε αυτό. Το μέλλον δεν μπορούμε να το γνωρίσουμε, αλλά μπορούμε να γνωρίσουμε τα δυνητικά μέλλοντα που φωλιάζουν  το παρόν, και να χρησιμοποιήσουμε αυτή τη γνώση για να βελτιώσουμε τη δια-δικασία λήψης αποφάσεων για το παρόν. Εξού και ο πληθυντικός: Futures Studies. Δεν πρόκειται περί της πρόβλεψης του ενός, αναπόφευκτου μέλλοντος, αλλά για τη χαρτογράφηση της δυνητικότητας του χρόνου. Όπως είναι εύλογο, οι Σπουδές Μέλλοντος γρήγορα αποτέλεσαν εργαλείο για οργανισμούς, κυβερνήσεις, επιχειρήσεις και δυνάμεις ασφαλείας. Όσον αφορά την τελευταία κατηγορία, οι θεωρητικοί αναφέρουν ως ακραίο παράδειγμα την παρανοϊκή δήλωση του πρώην υπουργού άμυνας των ΗΠΑ Donald Rumsfeld: «Οι αναφορές που λένε ότι κάτι δεν έχει συμβεί είναι πάντα ενδιαφέρουσες για μένα, γιατί όπως ξέρουμε, υ-πάρχουν γνωστά γνωστά· υπάρχουν, δηλαδή, πράγματα που ξέρουμε ότι ξέρουμε. Γνωρίζουμε επίσης ότι υπάρχουν γνωστά άγνωστα· δηλαδή ξέρουμε ότι υπάρχουν κάποια πράγματα που δεν τα ξέρουμε. Υπάρχουν όμως και άγνωστα άγνωστα – αυτά που δεν ξέρουμε ότι δεν ξέρουμε. Και αν κοιτάξει κανείς όλη την ιστορία της χώρας μας και άλλων ελεύθερων χωρών, αυτή η τελευταία κατηγορία είναι που τείνει να γίνεται δύσκολη» (12.2.2002). Στις συνθήκες της πολυκρίσης και της σύγχρονης γεωπολιτικής αβεβαιότητας, η συ-γκεκριμένη προσέγγιση τείνει να αποτελέσει τον κανόνα για τη λήψη αποφάσεων και στις υπόλοιπες κατη-γορίες, πέραν των δυνάμεων ασφαλείας (οργανισμούς, κυβερνήσεις και επιχειρήσεις). Ένα σημαντικό ερώ-τημα, επομένως, είναι αν οι Σπουδές Μέλλοντος, με τον θεωρητικό λόγο και τα εργαλεία εμπειρικής έρευ-νας που έχουν αναπτύξει, θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα εργαλείο και για την κοινωνία των πολιτών. Ένα εργαλείο το οποίο θα επιτρέπει στις κοινότητες, τις πολιτισμικές συνομαδώσεις και τις πρωτοβουλίες καλλιτεχνικής και επιστημονικής αναζήτησης να ανιχνεύουν στις δυναμικές του παρόντος δυνητικές μορφές μελλοντικής έκφρασης και πραγμάτωσης.

Ο σκοπός του μαθήματος είναι να ανιχνεύσει τις ιστορικές καταβολές του ακαδημαϊκού πεδίου των Σπουδών Μέλλοντος, να εξερευνήσει το θεωρητικό και μεθοδολογικό τους πλαίσιο και να συζητήσει πιθανές εφαρμογές σε ένα όσο το δυνατόν πιο ευρύ κοινωνικό πεδίο. Γιατί, όπως γράφει ο William Gibson, «το μέλ-λον είναι εγγενώς πληθυντικό».

(4) ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ & ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣΑνάπτυξη των θεμάτων στην τάξη και συζήτηση. Διαλέξεις επιστημόνων, καλλιτεχνών και practitioners που ειδικεύονται στα επιμέρους θέματα του μαθήματος. Προσομοίωση σεναρίων κοινωνικής έρευνας.
ΧΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ
  • Χρήση οπτικοακουστικών μέσων για τη διδασκαλία
  • Προβολή σχετικών ταινιών και streaming από διαδικτυακές πλατφόρμες
  • Χρήση των κινητών τηλεφώνων των φοιτητών και φοιτητριών για επιτόπια έρευνα και άντληση εξειδικευμένων πληροφοριών από τον Παγκόσμιο Ιστό.
  • Χρήση της πλατφόρμας e-class για επικοινωνία με τους φοιτητές και τις φοιτήτριες, καθώς και για την ανάρτηση συμπληρωματικού υλικού.
Δραστηριότητα Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου
Διαλέξεις 24
Προσομοιώσεις κοινωνικής έρευνας 15
Μελέτη υποχρεωτικής βιβλιογραφίας 60
Μελέτη συμπληρωματικού υλικού και εκπόνηση εργασιών 40
Προετοιμασία για αξιολόγηση 30
Σύνολο Μαθήματος 169
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ
Περιγραφή Διαδικασίας Αξιολόγησης

Η αξιολόγηση των φοιτητών γίνεται με δύο εναλλακτικούς τρόπους.
Για τους φοιτητές που συμμετείχαν ενεργά στο μάθημα καθ’ όλη τη διάρκεια του εξαμήνου προτείνεται η συγγραφή δοκιμίου σε θέμα που θα συμφωνηθεί μεταξύ του διδάσκοντα και της φοιτή-τριας ή του φοιτητή.
Για τους φοιτητές που δεν παρακολούθησαν συστηματικά το μά-θημα προτείνεται γραπτή εξέταση σύμφωνα με το παρακάτω πρό-τυπο.

  • Η εξέταση καλύπτει το σύνολο της ύλης και έχει τη μορφή ερω-τημάτων εκτεταμένης απάντησης.
  • Κατά την εξέταση επιτρέπεται η χρήση βιβλίων και σημειώσεων. Επίσης, ενθαρρύνεται η συνεργασία μεταξύ των φοιτητών και των φοιτητριών για τη συλλογική επεξεργασία των ερωτημάτων.
  • Η απάντηση στα ερωτήματα θεωρείται πλήρης όταν είναι πραγματολογικά ακριβής, ικανοποιητικά αιτιολογημένη και σαφώς διατυπωμένη.
(5) ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Προτεινόμενη Βιβλιογραφία

  • Marc Augé, Πού χάθηκε το μέλλον, Πολύτροπον 2008.
  • Jennifer M. Gidley, Το Μέλλον. Μια πολύ σύντομη εισαγωγή, Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης 2022.
  • Vlad Petre Glăveanu (επιμ.), The Palgrave Encyclopedia of the Possible, Palgrave Macmillan 2022.
  • Roberto Poli (επιμ.), Handbook of Futures Studies, Edward Elgar 2024.

Γίνε μέλος της κοινότητας αποφοίτων μας

210 36 88 746
210 36 88 719

Τηλέφωνα γραμματείας

secr@soc.uoa.gr

Email Γραμματείας