Διάρθρωση Προγράμματος Σπουδών

Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία (Υ)

Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία (Υ)
ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
(1) ΓΕΝΙΚΑ
ΣΧΟΛΗΟικονομικών και Πολιτικών Επιστημών
ΤΜΗΜΑΚοινωνιολογίας
ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝΠροπτυχιακό
ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ431095
ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣΚοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία (Υ)
ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΕΣ ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ
Διαλέξεις - εργασίες 3 6
ΣΥΝΟΛΟ 3 6
ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣΓενικού Υποβάθρου
ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑΌχι
ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ & ΕΞΕΤΑΣΕΩΝΕλληνικά
ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΤΑΙ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ERASMUSΝαι (με τη μορφή εργασιών στα Αγγλικά)
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (URL)https://eclass.uoa.gr/courses/SOC261/
(2) ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Με το πέρας του μαθήματος αναμένεται ότι οι φοιτητές/τριες θα είναι σε θέση να:

  • κατανοούν τις βασικές έννοιες και θεματικές της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας,
  • διακρίνουν τις διαφορετικές θεωρητικοποιήσεις των ποικίλων οικονομιών και της μετα-καπιταλιστικής οικονομίας,
  • κατανοούν και να αναλύουν την κοινωνική βάση του τρίτου τομέα, του μη κερδοσκοπικού τομέα και της κοινωνίας των πολιτών,
  • διακρίνουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των φορέων της κοινωνικής και αλληλέγγυας οικονομίας (συνεταιρισμοί, μη κυβερνητικές και μη κερδοσκοπικές οργανώσεις, ομάδες αλληλοβοήθειας και άτυπες πρωτοβουλίες πολιτών, αλληλοασφαλιστικά ταμεία) και της σχέσης οικονομίας-κοινωνίας-πολιτικής,
  • παρακολουθούν την ακαδημαϊκή συζήτηση αναφορικά με τους μετασχηματισμούς του κοινωνικού κράτους και της συλλογικής δράσης σε συνθήκες παγκοσμιοποίησης και τεχνολογικών αλλαγών.

Γενικές Ικανότητες

Με το πέρας του μαθήματος αναμένεται ότι οι φοιτητές/τριες θα είναι σε θέση να:

  • έχουν κριτική αντίληψη της ιστορικότητας της εποχής και της κοινωνίας,
  • κατανοήσουν τις διαφορετικές εκφάνσεις της οικονομίας που κινούνται εκτός του πλαισίου του οικονομισμού,
  • αναλύσουν διαφορετικά μοντέλα κοινωνικής οργάνωσης,
  • εφαρμόσουν κοινωνιολογικές αναλύσεις στο σύγχρονο πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον,
  • ασκούν κριτική και αυτοκριτική,
  • παρουσιάσουν δημόσια τα επιχειρήματα τους με δομημένο και συνεκτικό τρόπο.
(3) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Αντικείμενο του μαθήματος είναι η διερεύνηση του πεδίου της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας (ΚΑΛΟ). Το μάθημα αποτελείται από 13 διαλέξεις οι οποίες χωρίζονται σε τρεις θεματικές ενότητες: 1) Κύριες θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις, 2) Αξιακό πλαίσιο και οργανωτικές μορφές της ΚΑΛΟ και 3) Μελέτες περίπτωσης εγχειρημάτων της ΚΑΛΟ. Η πρώτη θεματική ενότητα αναλύει τις κύριες θεωρητικές και μεθοδολογικές προσεγγίσεις που αναπτύσσονται στο πεδίο της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας. Αρχικά, η οποία ενότητα εισάγει τις φοιτήτριες και τους φοιτητές στο αντικείμενο της ΚΑΛΟ, καταδεικνύοντας πως η οικονομία δεν αφορά μόνο την κυρίαρχη νεοφιλελεύθερη αγορά αλλά συνδέεται άμεσα και με τις υπόλοιπες λειτουργίες της κοινωνίας. Στη συνέχεια, αναλύεται η θεωρία της «διπλή κίνησης» του Karl Polanyi σχετικά με τον επεκτατισμό της οικονομίας της αγοράς και τις κοινωνικές αντιστάσεις που αυτός δημιουργεί. Η πρώτη ενότητα κλείνει με το θεωρητικό και μεθοδολογικό πλαίσιο των ποικίλων οικονομιών που εισάγει η Gibson-Graham σχετικά με τις ορατές και αόρατες πλευρές των οικονομικών πρακτικών στην καθημερινή ζωή. Η δεύτερη θεματική ενότητα καταπιάνεται με τις κύριες οργανωτικές και νομικές μορφές της ΚΑΛΟ, αναλύεται η σχέση της με το κράτος και οι προκλήσεις από την εφαρμογή του αξιακού της πλαισίου στην πράξη. Αρχικά, γίνεται προσπάθεια οριοθέτησης του πεδίου συζητώντας συγγενικές έννοιες όπως αυτές του τρίτου τομέα, του εθελοντικού τομέα και του μη κερδοσκοπικού τομέα. Στη συνέχεια, αναλύεται η σχέση της ΚΑΛΟ με την κοινωνική επιχειρηματικότητα, την κοινωνική αξία και το κοινωνικό κεφάλαιο. Η δεύτερη ενότητα κλείνει με την προσοχή να στρέφεται στις οικολογικές αξίες που πρεσβεύει η ΚΑΛΟ και τις οργανωτικές μορφές μέσα από τις οποίες αυτές πραγματώνονται, καθώς και τους τρόπους με τους οποίους η ΚΑΛΟ μπορεί να αποτελέσει όχημα συμπερίληψης και κοινωνικής ένταξης για περιθωριοποιημένους πληθυσμούς. Τέλος, η τρίτη θεματική ενότητα επικεντρώνεται στην εξέταση συγκεκριμένων περιπτώσεων εγχειρημάτων ΚΑΛΟ από τη Λατινική Αμερική, την Ευρώπη και την Ελλάδα σε θεματικές που αφορούν την εργασία, την τροφή και την στέγαση.

(4) ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ & ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣΠρόσωπο με πρόσωπο
ΧΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

Παρουσιάσεις power point, οργάνωση μικρών ομάδων για συζήτηση συγκεκριμένων θεμάτων και παρουσιάσεις εργασιών, προβολή συναφές υλικού από τον κινηματογράφο, υποστήριξη μαθησιακής διαδικασίας μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-class.

Δραστηριότητα Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου
Διαλέξεις 39
Εργασία 39
Αυτοτελής Μελέτη 63
Συμμετοχή σε εξετάσεις 3
Σύνολο Μαθήματος 144
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ
Περιγραφή Διαδικασίας Αξιολόγησης

Η διαδικασία αξιολόγησης γίνεται στην ελληνική γλώσσα με τελική εξέταση στο σύνολο της ύλης και περιλαμβάνει γραπτή εξέταση με ερωτήσεις εκτεταμένης απάντησης.
Η απάντηση στα ερωτήματα θεωρείται πλήρης όταν είναι πραγματολογικά ακριβής, ικανοποιητικά αιτιολογημένη και σαφώς διατυπωμένη.
Σημαντικό ρόλο για την αξιολόγηση των φοιτητών /τριών παίζει και η ενεργός συμμετοχή στο μάθημα, καθώς και στις παρουσιάσεις εργασιών.
Δίνεται η επιλογή συγγραφής προαιρετικών εργασιών σε θέμα σχετικό με την προβληματική του μαθήματος, το οποίο επιλέγουν οι φοιτητές/τριες μετά από συνεννόηση με τον διδάσκοντα. Οι εργασίες συνοδεύονται με παρουσίαση κατά τη διάρκεια των μαθημάτων.

(5) ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Προτεινόμενη Βιβλιογραφία

  • Ζαϊμάκης Γ. και Νικολαΐδης, Ε. (2022) (επιμ.) Μελέτες για την Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία: προσεγγίσεις, προκλήσεις, εφαρμογές. Περιφέρεια Κρήτης. https://sociology.soc.uoc.gr/ekaeke/wp-content/uploads/2022/06/mel_gia-_koin_kai_allil_oik_v2022.pdf
  • Καβουλάκος, Κ.-Ι. Γριτζάς, Γ. (2015). Εναλλακτικοί οικονομικοί και πολιτικοί χώροι, Αθήνα: Κάλλιπος
  • Κλήμη-Καμινάρη, Ο., και Παπαγεωργίου, Κ., (2010). Κοινωνική Οικονομία: Μια πρώτη προσέγγιση, Αθήνα, Ελληνοεκδοτική
  • Μαρκαντωνάτου Μ., Η κοινωνική και πολιτική θεωρία του Καρλ Πολάνυι. Παπαζήσης
  • Νικολόπουλος, Τ. Καπογιάννης, Δ. (2013). «Κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία: κοινά χαρακτηριστικά, αρχές και κριτήρια για την εννοιολογική οριοθέτησή της» στο Εισαγωγή στην Κοινωνική και Αλληλέγγυα Οικονομία. Το Μετέωρο βήμα μιας δυνατότητας, Αθήνα: Εκδόσεις των Συναδέλφων
  • Παπαγεωργίου, Κ. (2015). Βιώσιμη συνεταιριστική οικονομία. Θεωρία και πρακτική. Αθήνα: Εκδ. Σταμούλης
  • Ρουτζέρι, Αντρές. 2014. Οι Ανακτημένες Επιχειρήσεις Της Αργεντινής. Θεσσαλονίκη: Ακυβέρνητες Πολιτείες και Εκδόσεις των Συναδέλφων
  • Gibson-Graham, J.K. (1996) The End of Capitalism (As We Knew It): A Feminist Critique of Political Economy. Cambridge, MA: Blackwell, 1996
  • Gibson-Graham, J.K. Cameron, J. Healy, S. (2013). Take back the economy: an ethical guide for transforming our communities, Minneapolis: University of Minnesota Press
  • Albert, M.(2022). Μια νέα οικονομία για έναν καλύτερο κόσμο, Μοτίβο
  • Zibechi, R. (2010). Αυτονομίες Και Χειραφετήσεις. Η Λατινική Αμερική Σε Κίνηση. Αθήνα: Αλάνα

Συναφή Επιστημονικά Περιοδικά

  • Επιστήμη και Κοινωνία
  • Επιθεώρηση Κοινωνικών Ερευνών
  • Cooperatives and Communities
  • Resistance studies

Γίνε μέλος της κοινότητας αποφοίτων μας

210 36 88 746
210 36 88 719

Τηλέφωνα γραμματείας

secr@soc.uoa.gr

Email Γραμματείας