(1) ΓΕΝΙΚΑ
| ΣΧΟΛΗ | Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών |
|---|
| ΤΜΗΜΑ | Κοινωνιολογίας |
|---|
| ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ | Προπτυχιακό |
|---|
| ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ | 431025 |
|---|
| ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ | Κοινωνιολογία της Ανάπτυξης (ΥΕ) |
|---|
| ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ |
ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΕΣ ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ |
ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ |
| Διαλέξεις |
3 |
6 |
| ΣΥΝΟΛΟ |
3 |
6 |
| ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ | Γενικού Υποβάθρου |
|---|
| ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ | Όχι |
|---|
| ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ & ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ | Ελληνικά |
|---|
| ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΤΑΙ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ERASMUS | Ναι |
|---|
| ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (URL) | https://eclass.uoa.gr/main/ |
|---|
(2) ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Με το πέρας του μαθήματος αναμένεται ότι οι φοιτητές/τριες θα είναι σε θέση:
- Να αναπτύσσουν τις βασικές θεωρητικές προσεγγίσεις της κοινωνιολογίας της ανάπτυξης (εκσυγχρονισμός, εξάρτηση, παγκόσμιο καπιταλιστικό σύστημα, αποανάπτυξη, κ.α.),
- να παρουσιάζουν την ιστορική διάσταση της ανάπτυξης, τις απαρχές της βιομηχανικής επανάστασης, τη Μεγάλη Απόκλιση και τη διαμόρφωση ανισοτήτων μεταξύ Βορρά-Νότου,
- να αναγνωρίζουν τον ρόλο των διεθνών οργανισμών (Παγκόσμια Τράπεζα, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, Ευρωπαϊκή Ένωση) στη διαμόρφωση πολιτικών ανάπτυξης,
- να επιχειρηματολογούν για τον ρόλο των πολυεθνικών επιχειρήσεων στην εμβάθυνση της παγκοσμιοποίησης και
- να προσεγγίζουν κριτικά την ανάπτυξη ως ιδεολογικού και πολιτικού πλαισίου, με αναφορά σε σύγχρονες εμπειρίες (οικονομική κρίση και κρίση του ευρωπαϊκού Νότου, Covid-19, πράσινη μετάβαση).
Γενικές Ικανότητες
- Λήψη αποφάσεων
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα
- Άσκηση κριτικής και αυτοκριτικής
(3) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Γιατί κάποιες κοινωνίες παραμένουν παγιδευμένες στη φτώχεια, ενώ άλλες γνωρίζουν πρωτοφανή ανάπτυξη; Πώς εξηγείται ότι η βιομηχανική επανάσταση προκάλεσε τη «Μεγάλη Απόκλιση» που δημιούργησε έναν κόσμο άνισων ταχυτήτων, με ένα ισχυρό Κέντρο και μια Περιφέρεια σε διαρκή εξάρτηση; Και ποιος τελικά αποφασίζει τι σημαίνει «ανάπτυξη»- οι διεθνείς οργανισμοί, τα κράτη, οι αγορές ή τα ίδια τα κοινωνικά κινήματα που αμφισβητούν το κυρίαρχο μοντέλο; Το μάθημα «Κοινωνιολογία της Ανάπτυξης» επιχειρεί να δώσει απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα, εστιάζοντας στην ανάπτυξη όχι ως ουδέτερη ή γραμμική διαδικασία, αλλά ως ένα πολιτικά και ιδεολογικά προσδιορισμένο πλαίσιο. Οι συμμετέχοντες/συμμετέχουσες στο μάθημα θα εξετάσουν τις κλασικές θεωρίες εκσυγχρονισμού, εξάρτησης και του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος, θα έρθουν σε επαφή με τις σύγχρονες κριτικές προσεγγίσεις και θα αναλύσουν πώς οι διεθνείς θεσμοί διαμόρφωσαν στρατηγικές που συχνά όξυναν τις κοινωνικές ανισότητες. Στόχος είναι να συνδεθεί η ιστορική διάσταση- από τη βιομηχανική επανάσταση μέχρι τη συγκρότηση του παγκόσμιου καπιταλιστικού συστήματος- με τις τρέχουσες εμπειρίες του Νότου και των μεταβιομηχανικών κοινωνιών. Η Κοινωνιολογία της Ανάπτυξης δεν περιορίζεται στη μελέτη των μακροοικονομικών δεικτών, αλλά εξετάζει θεμελιώδεις κοινωνικές διεργασίες, όπως οι θεσμοί, οι κοινωνικές κινητοποιήσεις, η κουλτούρα, οι ανισότητες και οι πρακτικές αξιολόγησης, συμβάλλοντας έτσι στη διεπιστημονική συζήτηση για το τι σημαίνει «ανάπτυξη» και ποιοι την καθορίζουν. Μέσα από την ανάλυση των ρόλων των διεθνών οργανισμών (Παγκόσμια Τράπεζα, ΔΝΤ, ΕΕ, ΟΗΕ), τις πολιτικές της «Washington Consensus», όπως επίσης και τις κριτικές που αυτές δέχθηκαν, οι συμμετέχοντες/συμμετέχουσες στο μάθημα θα μπορούν να κατανοήσουν πώς οι παρεμβάσεις σε παγκόσμιο, ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο επηρεάζουν την καθημερινότητα, ενισχύοντας ή περιορίζοντας τις δυνατότητες κοινωνικής αλλαγής. Το μάθημα θέτει στο επίκεντρο την ανάπτυξη ως πεδίο διαρκούς διαμάχης ανάμεσα σε κράτη, αγορές, πολυεθνικές επιχειρήσεις, κοινωνικά κινήματα και διεθνείς οργανισμούς, προτρέποντας τους φοιτητές/τριες να αναπτύξουν κριτική ικανότητα, αλλά και ικανότητα σύνδεσης της θεωρίας και με την πράξη μέσα από σύγχρονα παραδείγματα, όπως η άνοδος των «ασιατικών τίγρεων», η κρίση χρέους στην Ευρώπη, η πανδημία Covid-19, οι πολιτικές πράσινου μετασχηματισμού και η άνοδος του ψηφιακού καπιταλισμού.
(4) ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ & ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
| ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ | Πρόσωπο με πρόσωπο |
|---|
| ΧΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ | Χρήση Τ.Π.Ε. στη Διδασκαλία
|
|---|
| Δραστηριότητα |
Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου |
| Διαλέξεις |
39 |
| Διαδραστική διδασκαλία (συζήτηση, ανάλυση κειμένων, κλπ) |
12 |
| Μελέτη και ανάλυση βιβλιογραφίας |
50 |
| Παρακολούθηση οπτικοακουστικού υλικού |
11 |
| Ασκήσεις/Δραστηριότητες στο e-class |
18 |
| Συγγραφή Εργασίας |
20 |
| Σύνολο Μαθήματος |
150 |
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ
| Περιγραφή Διαδικασίας Αξιολόγησης |
- Γραπτές εξετάσεις
- Εκπόνηση Εργασιών
|
|---|
(5) ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Προτεινόμενη Βιβλιογραφία
- Martinussen, J. (2007) Κοινωνία, κράτος, αγορά: Θεωρίες της ανάπτυξης. Αθήνα: Εκδόσεις Σαββάλας.
- Ray, D. (1998). Development economics. Princeton University Press.
- Taylor, J.E., & Lybbert, T. J. (2016). Οικονομικά της Ανάπτυξης. Κριτική.
- Todaro, M.P., & Smith, S.C. (2017). Οικονομική ανάπτυξη. Εκδόσεις Τζιόλα.
- Roberts, J. T., Hite, A. B., & Chorev, N. (Eds.). (2014). The globalization and development reader: Perspectives on development and global change. John Wiley & Sons.
- Κύρτσης, Α.-Α. (επιμ.) (1999) Κοινωνιολογική θεωρία της ανάπτυξης. Μεταφρ. Αθανασίου, Κ. και Παρασκευόπουλος, Θ. Αθήνα: Εκδόσεις Νήσος.
- Μουζέλης, Ν. (2005) Κοινοβουλευτισμός και εκβιομηχάνιση στην ημιπεριφέρεια: Ελλάδα, Βαλκάνια, Λατινική Αμερική. Αθήνα: Εκδόσεις Θεμέλιο.
