(1) ΓΕΝΙΚΑ
| ΣΧΟΛΗ | Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών |
|---|
| ΤΜΗΜΑ | Κοινωνιολογίας |
|---|
| ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ | Προπτυχιακό |
|---|
| ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ | 431115 |
|---|
| ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ | Κοινωνιολογία των Μέσων Μαζικής Επικοινωνίας (ΥΕ) |
|---|
| ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ |
ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΕΣ ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ |
ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ |
| — |
| ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ | Ειδικού Υποβάθρου |
|---|
| ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ | Όχι |
|---|
| ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ & ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ | Ελληνικά |
|---|
| ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΤΑΙ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ERASMUS | Όχι |
|---|
| ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (URL) | https://eclass.uoa.gr/courses/SOC119/ |
|---|
(2) ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Το μάθημα εξετάζει την άνοδο των ΜΜΕ και τη σύνδεσή τους με τη δημοκρατία και τη δημόσια σφαίρα της κοινωνίας των πολιτών, τις μεταλλάξεις τους στη σύγχρονη πολιτική οικονομία των μονοπωλίων, το διαδίκτυο και τα κοινωνικά δίκτυα. Εστιάζει στην πολύπλοκη σχέση με την κοινή γνώμη: στο καθεστώς μετα-αλήθειας (fake news) και στην πολιτική προπαγάνδα, στο θεαματικό και στην προσομοίωση που κατασκευάζουν την πραγματικότητα αλλά και στις τυχόν ευκαιρίες κοινωνικής αλληλεπίδρασης.
Με το πέρας του μαθήματος αναμένεται ότι οι φοιτητές/τριες θα είναι σε θέση να:
- κατανοήσουν βασικές θέσεις της θεωρίας του επικοινωνιακού λόγου και της σχέσης του με σύγχρονες θεωρίες δημοκρατίας.
- γνωρίζουν βασικά στοιχεία της εξέλιξης των ΜΜΕ κατά τη νεωτερικότητα και των επιπτώσεών της στη δημόσια σφαίρα.
- συσχετίζουν σύγχρονα φαινόμενα στο χώρο των Μέσων με αντίστοιχες θεωρήσεις του θεάματος και της προσομοίωσης.
Σε επίπεδο ικανοτήτων ο φοιτητής/τρια θα είναι σε θέση:
- Να κρίνει επίκαιρα θέματα που αφορούν στον διαρκώς εξελισσόμενο χώρο της δημόσιας επικοινωνίας και ενημέρωσης.
- Να επερωτά τις κυρίαρχες αφηγήσεις που παρέχει ο θεαματικός λόγος βάσει ενός κριτικού θεωρητικού πλαισίου αναφοράς.
- Να θέτει έγκυρα ερωτήματα σχετικά με την δυνατότητα ανασυγκρότησης ενός νέου δημοκρατικού λόγου μέσω των νέων ευκαιριών που δίνουν οι τελευταίες εξελίξεις στο πεδίο της δημόσιας δικτύωσης και πληροφόρησης.
Γενικές Ικανότητες
- Αυτόνομη εργασία
- Ομαδική εργασία
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Προσαρμογή σε νέες καταστάσεις
- Αναζήτηση ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών με τη χρήση απαραίτητων τεχνολογιών
- Προαγωγή της ελεύθερης, δημιουργικής και επαγωγικής σκέψης
(3) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
- Εισαγωγή στην προβληματική της δημοσιότητας, η ιστορία της επικοινωνίας και των ΜΜΕ.
- Εισαγωγικές έννοιες της θεωρίας της επικοινωνίας.
- ΜΜΕ και δημοκρατία: Δημοσιότητα και επικοινωνία στην θεωρία του Γιούργκεν Χάμπερμας,
- Όψεις της θεωρίας της επικοινωνίας: Τεχνολογικός ντετερμινισμός και δομολειτουργισμός. Η έννοια του «τρόπου επικοινωνίας».
- Η επικοινωνία στην πρώιμη και ώριμη νεωτερικότητα.
- Ο τρόπος επικοινωνίας της ύστερης νεωτερικότητας. Μια κοινωνία της πληροφορίας;
- Οι ειδήσεις στη νεωτερικότητα: Από την ειδησιογραφία στην προπαγάνδα και στην ευχάριστη πληροφόρηση.
- Η πρόσληψη του μηνύματος: Αναστοχαστικότητα και monitoring.
- Η κοινωνία του θεάματος ως αναπαραγωγή της κυριαρχίας. Από τον Ντεμπόρ στον Μποντριγιάρ.
- Οι παραποιημένες ειδήσεις ως κοινωνική διαδικασία
- ΜΜΕ και ιδεολογία: Υπάρχει η «κοινή γνώμη»; (Ellul, Bourdieu).
- Τα νέα ΜΜΕ και οι προοπτικές της δημοσιότητας στην εποχή της μετα-αλήθειας.
(4) ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ & ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
| ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ | Πρόσωπο με πρόσωπο |
|---|
| ΧΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ | Στην επικοινωνία με τους φοιτητές:
- Τροφοδότηση των φοιτητών με υλικό για περαιτέρω εμβάθυνση, μέσω της ιστοσελίδας του μαθήματος
- Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο
Στη διδασκαλία:
- Παρουσιάσεις με πολυμεσικό περιεχόμενο
|
|---|
| Δραστηριότητα |
Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου |
| Διαλέξεις |
39 |
| Ατομική μελέτη-ατομική εργασία |
111 |
| Σύνολο Μαθήματος |
150 |
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ
| Περιγραφή Διαδικασίας Αξιολόγησης | Η διαδικασία αξιολόγησης γίνεται στην ελληνική γλώσσα με γραπτή εργασία και προφορική εξέταση επ’ αυτής.
Οι εργασίες αξιολογούνται για την συγκρότηση του επιχειρήματός τους, την χρήση πηγών, καθώς για τη δομή και διάρθρωσή τους.
|
|---|
(5) ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Προτεινόμενη Βιβλιογραφία
- Έκο, Ουμπέρτο, Η σημειολογία στην καθημερινή ζωή, Μάλλιαρης, Αθήνα 2013.
- Curran, James (επ), ΜΜΕ και Κοινωνία, Πατάκης, Αθήνα 2020.
- Fortner, Robert και Fackler, Mark (επιμέλεια), The Handbook of Media and Mass Communication Theory, Blackwell-Wiley, Λονδίνο 2014.
- Καβουλάκος, Κωνσταντίνος, «Επικοινωνιακός λόγος και δικαιώματα του ανθρώπου. Η θεωρία δικαιωμάτων της επικοινωνιακής κριτικής θεωρίας», Δικαιώματα του ανθρώπου, ειδικό τεύχος II (2004), σελ. 189-217.
- Λιβιεράτος, Κώστας, Φραγκούλης Τάκης (επιμέλεια), Το μήνυμα του μέσου, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 1991.
- Μακκουέιλ, Ντένις, Η θεωρία της Μαζικής Επικοινωνίας για τον 21ο αιώνα, Καστανιώτης, Αθήνα 2003.
- Μπουρντιέ, Πιέρ, «Η κοινή γνώμη δεν υπάρχει», Μετάφραση: Ν. Παναγιωτόπουλος, Β.Σ. Ταμπουράκης.
- Ντεμπόρ, Γκυ, Η κοινωνία του θεάματος, Μεταίχμιο, Αθήνα 2016.
- Παπαθανασόπουλος, Στέλιος, Ανάμεσα σε τέσσερεις οθόνες, Καστανιώτης, Αθήνα 2020.
- Πλειός, Γιώργος, Η κοινωνία της ενημέρωσης. Ειδήσεις και νεωτερικότητα, Καστανιώτης, Αθήνα 2011.
- Πλειός, Γιώργος, Παραποιημένες ειδήσεις, Gutenberg, Αθήνα 2021.
- Στυλιανού, Άρης, «Η θεωρία του επικοινωνιακώς πράττειν κατά τον J. Habermas», στο Κωνσταντίνος Βουδούρης (επιμ.), Ρητορική, επικοινωνία, πολιτική και φιλοσοφία, Ιωνία, Αθήνα 2002, σσ. 250-258.
- Ραμόνε, Ιγνάσιο, Σιωπηρή προπαγάνδα: Μάζες, τηλεόραση, κινηματογράφος, Πόλις, Αθήνα 2001.
- Fuchs, Christian, Ξαναμελετώντας τον Μαρξ στην εποχή του ψηφιακού καπιταλισμού, Δίαυλος, Αθήνα 2020.
- Χάμπερμας, Γιούργκεν, Αλλαγή δομή της δημοσιότητας, Νήσος, Αθήνα 1997.
