Διάρθρωση Προγράμματος Σπουδών

Κοινωνιολογία του Διαδικτύου (ΥΕ)

Κοινωνιολογία του Διαδικτύου (ΥΕ)
ΠΕΡΙΓΡΑΜΜΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
(1) ΓΕΝΙΚΑ
ΣΧΟΛΗΟικονομικών και Πολιτικών Επιστημών
ΤΜΗΜΑΚοινωνιολογίας
ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝΠροπτυχιακό
ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ431032
ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣΚοινωνιολογία του Διαδικτύου (ΥΕ)
ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΕΣ ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ
Διαλέξεις 3 6
ΣΥΝΟΛΟ 3 6
ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣΓενικού Υποβάθρου
ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑΌχι
ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ & ΕΞΕΤΑΣΕΩΝΕλληνικά
ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΤΑΙ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ERASMUSΝαι (με τη μορφή εργασιών στα Αγγλικά)
ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (URL)https://eclass.uoa.gr/courses/SOC156/
(2) ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

Με την επιτυχή ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα είναι σε θέση να:

Γνώσεις
• Περιγράφουν τη βασική ιστορική εξέλιξη των υπολογιστών, του διαδικτύου και των ψηφιακών τεχνολογιών επικοινωνίας.
• Κατανοούν τις κοινωνικές, πολιτισμικές και πολιτικές επιπτώσεις της διάχυσης του διαδικτύου και των ψηφιακών μέσων στην καθημερινή ζωή.
• Αναγνωρίζουν τις βασικές έννοιες και προβληματικές της Κοινωνιολογίας του Διαδικτύου (ψηφιακή ταυτότητα, δικτύωση, επιτήρηση, δημόσια σφαίρα, ψηφιακή εργασία, πλατφορμοποίηση).

Δεξιότητες
• Εφαρμόζουν κοινωνιολογικές και θεωρητικές προσεγγίσεις για την ανάλυση ψηφιακών πρακτικών και τεχνολογιών (μέσα κοινωνικής δικτύωσης, πλατφόρμες, έξυπνες συσκευές, γεωεντοπισμός).
• Εφαρμόζουν θεωρητικά εργαλεία για την κατανόηση της οικονομίας της προσοχής, της «κοινωνίας του ελέγχου», των μιμιδίων και άλλων ψηφιακών πρακτικών.
• Συγκρίνουν διαφορετικές θεωρητικές ερμηνείες των κοινωνικών επιπτώσεων του διαδικτύου και των νέων τεχνολογιών.

Ικανότητες
• Αναπτύσσουν κριτική σκέψη απέναντι στις ψηφιακές τεχνολογίες και την επίδρασή τους στη δημόσια και ιδιωτική ζωή.
• Επικοινωνούν προφορικά και γραπτά θεωρητικά επιχειρήματα σχετικά με τον ψηφιακό κόσμο και τις κοινωνικές συνέπειές του.
• Συνεργάζονται σε συλλογικές αναλύσεις και διαδραστικές δραστηριότητες με χρήση ψηφιακών εργαλείων.

Γενικές Ικανότητες

Με την ολοκλήρωση του μαθήματος, οι φοιτητές και οι φοιτήτριες θα έχουν αναπτύξει:

  1. Ικανότητα αναζήτησης, ανάλυσης και σύνθεσης πληροφοριών, ιδίως σε ψηφιακά και διαδικτυακά περι-βάλλοντα.
  2. Κριτική και αναστοχαστική σκέψη απέναντι στις τεχνολογίες επικοινωνίας και τις κοινωνικές τους συνέ-πειες.
  3. Ικανότητα αυτόνομης μάθησης και προσαρμογής σε μεταβαλλόμενα τεχνολογικά περιβάλλοντα.
  4. Ικανότητα προφορικής και γραπτής επικοινωνίας σε ακαδημαϊκό πλαίσιο.
  5. Εξοικείωση με τη χρήση ψηφιακών εργαλείων για εκπαιδευτικούς και ερευνητικούς σκοπούς.
  6. Ευαισθητοποίηση σε ζητήματα ηθικής, ιδιωτικότητας και επιτήρησης στον ψηφιακό χώρο.
  7. Σεβασμό στη διαφορετικότητα και στις πολλαπλές μορφές ψηφιακής ταυτότητας και έκφρασης.
(3) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ

Το μάθημα Κοινωνιολογία του Διαδικτύου εστιάζει στη μελέτη των κοινωνικών, πολιτισμικών και πολιτικών επιπτώσεων που προκύπτουν από την ευρεία διάδοση των υπολογιστών, του διαδικτύου και των ψηφιακών τεχνολογιών στην καθημερινή και δημόσια ζωή. Αντικείμενο του μαθήματος αποτελεί η ανάλυση του τρόπου με τον οποίο οι σύγχρονες μορφές ψηφιακής επικοινωνίας και διαμεσολάβησης —όπως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, το κινητό τηλέφωνο, οι ψηφιακές πλατφόρμες, η απομακρυσμένη εργασία, οι «έξυπνες» συ-σκευές και οι τεχνολογίες γεωεντοπισμού— μετασχηματίζουν τις κοινωνικές σχέσεις, τις πρακτικές αλληλεπί-δρασης, τη συγκρότηση της ταυτότητας και τους τρόπους πολιτικής συμμετοχής και άσκησης εξουσίας.
Το κεντρικό ερευνητικό ερώτημα του μαθήματος αφορά τη σχέση μεταξύ τεχνολογίας και κοινωνίας και ειδι-κότερα το πώς οι ψηφιακές τεχνολογίες δεν λειτουργούν απλώς ως ουδέτερα εργαλεία, αλλά ως κοινωνικά και πολιτισμικά ενσωματωμένες πρακτικές που αναδιαμορφώνουν θεσμούς, μορφές επικοινωνίας και κοινω-νικές ιεραρχίες. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη δυναμική αλληλεπίδραση μεταξύ του ψηφιακού και του κοι-νωνικού, καθώς και στις νέες μορφές κοινωνικότητας, εργασίας, επιτήρησης και συλλογικής δράσης που ανα-δύονται στο ψηφιακό περιβάλλον.
Το μάθημα συνδυάζει θεωρητική ανάλυση και μελέτη παραδειγμάτων από την καθημερινή ψηφιακή ζωή, καλύπτοντας ζητήματα όπως: (1) Η αισθητική του διαδικτύου και η αισθητική-μετά-το-διαδίκτυο, (2) Τα ψη-φιακά παιχνίδια και οι τεχνικές παιχνιδοποίησης (gamification), (3) Η οικονομία της προσοχής και η «κοινω-νία του ελέγχου», (4) Το Διαδίκτυο των Πραγμάτων (Internet of Things), και (5) τα μιμίδια και η πολιτισμική παραγωγή στο ψηφιακό περιβάλλον.
Οι στόχοι του μαθήματος είναι: (α) η κατανόηση της ιστορικής εξέλιξης των υπολογιστών και του διαδικτύου και της ενσωμάτωσής τους στις κοινωνικές πρακτικές· (β) η ανάδειξη των τρόπων με τους οποίους το ψη-φιακό διασταυρώνεται με το κοινωνικό, αναδιαμορφώνοντας σχέσεις, ταυτότητες και μορφές εξουσίας· (γ) η εξοικείωση των φοιτητών και φοιτητριών με διαφορετικές θεωρητικές προσεγγίσεις για τη μελέτη των κοινω-νικών επιπτώσεων του διαδικτύου· και (δ) η καλλιέργεια κριτικής σκέψης αναφορικά με τον ρόλο των ψηφια-κών τεχνολογιών στη δημόσια σφαίρα, τη δημοκρατία και την κοινωνική ζωή.

(4) ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ & ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣΠρόσωπο με πρόσωπο
ΧΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ

Η διδασκαλία υποστηρίζεται ενεργά από τεχνολογίες πληροφορίας και επικοινωνιών, με στόχο την ενίσχυση της κατανόησης και της κρι-τικής σκέψης γύρω από το διαδίκτυο και τις ψηφιακές τεχνολογίες. Συγκεκριμένα:

  • Πλατφόρμα e-class για την επικοινωνία, την ανάρτηση διαλέξεων, συμπληρωματικού υλικού και οδηγιών μελέτης.
  • Προβολές εικόνων, βίντεο και ντοκιμαντέρ για την ανάπτυξη ερω-τημάτων σχετικά με την αισθητική του διαδικτύου, τα παιχνίδια, τις τεχνικές παιχνιδοποίησης, την οικονομία της προσοχής, τη «κοινωνία του ελέγχου», το Διαδίκτυο των Πραγμάτων, την αισθητική μετά το διαδίκτυο, τα μιμίδια και τη web 2.0 εποχή.
  • Μπλογκ μαθήματος (https://socionetuoa.wordpress.com/) για κοινοποίηση άρθρων, συνδέσμων, ασκήσεων και συζητήσεων που ενισχύουν τη διαδραστική μάθηση και συμμετοχή.
  • Διαδίκτυο και ηλεκτρονικοί πόροι για αναζήτηση, συλλογή και κριτική επεξεργασία πληροφοριών.
  • Διαδραστικές δραστηριότητες με ανάλυση ψηφιακού περιεχομένου, μιμίδια, παιχνίδια και ψηφιακές πλατφόρμες, που προάγουν τη θεωρητική εμβάθυνση και τη συζήτηση.
Δραστηριότητα Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου
Διαλέξεις 39
Συμμετοχή σε Ασκήσεις 40
Ιδιωτική Μελέτη 68
Συμμετοχή σε Εξετάσεις 3
Σύνολο Μαθήματος 150
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ
Περιγραφή Διαδικασίας Αξιολόγησης

Γραπτή εξέταση στο τέλος του εξαμήνου.
Γραπτές Ασκήσεις (προαιρετική / συμπληρωματική βαθμολογία)

Η αξιολόγηση των φοιτητών και φοιτητριών βασίζεται στην κατανό-ηση των βασικών θεωρητικών εννοιών και πλαισίων, στην ικανότητα ανάλυσης κοινωνικών φαινομένων που σχετίζονται με το διαδίκτυο και τις ψηφιακές τεχνολογίες, στην κριτική επεξεργασία και σύνθεση επιχειρημάτων σε γραπτό λόγο, καθώς και στην εφαρμογή θεωρητι-κών εργαλείων σε παραδείγματα ψηφιακής κουλτούρας. Στόχος της αξιολόγησης είναι να διασφαλιστεί ότι οι φοιτητές και οι φοιτήτριες έχουν κατανοήσει το θεωρητικό και πρακτικό περιεχόμενο του μαθή-ματος, μπορούν να αναλύουν και να ερμηνεύουν κοινωνικά φαινό-μενα στο ψηφιακό πλαίσιο και να εκφράζουν τεκμηριωμένες από-ψεις με σαφήνεια, τόσο προφορικά όσο και γραπτά.

(5) ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Προτεινόμενη Βιβλιογραφία

  • Zuboff Shoshana. 2023. Η Εποχή του Κατασκοπευτικού Καπιταλισμού. Αθήνα: Εκδόσεις Καστανιώτη.
  • Christian Fuchs. 2023. Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης: Μια κριτική Εισαγωγή. Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Ροπή.

Γίνε μέλος της κοινότητας αποφοίτων μας

210 36 88 746
210 36 88 719

Τηλέφωνα γραμματείας

secr@soc.uoa.gr

Email Γραμματείας