(1) ΓΕΝΙΚΑ
| ΣΧΟΛΗ | Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών |
|---|
| ΤΜΗΜΑ | Κοινωνιολογίας |
|---|
| ΕΠΙΠΕΔΟ ΣΠΟΥΔΩΝ | Προπτυχιακό |
|---|
| ΚΩΔΙΚΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ | 431106 |
|---|
| ΤΙΤΛΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ | Σύγχρονα Καθεστώτα Κινητικότητας Άσυλο Διασπορά Διαεθνικότητα Νομαδισμός (ΥΕ) |
|---|
| ΑΥΤΟΤΕΛΕΙΣ ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ |
ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΕΣ ΩΡΕΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ |
ΠΙΣΤΩΤΙΚΕΣ ΜΟΝΑΔΕΣ |
| — |
| ΤΥΠΟΣ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ | Γενικού Υποβάθρου |
|---|
| ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ | Όχι |
|---|
| ΓΛΩΣΣΑ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ & ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ | Ελληνικά |
|---|
| ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΠΡΟΣΦΕΡΕΤΑΙ ΣΕ ΦΟΙΤΗΤΕΣ ERASMUS | Όχι |
|---|
| ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ (URL) | https://eclass.uoa.gr/courses/SOC242/ |
|---|
(2) ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Με το πέρας του μαθήματος αναμένεται ότι οι φοιτητές/τριες θα είναι σε θέση να:
- έχουν αποσαφηνίσει βασικές έννοιες γύρω από τη μεταναστευτική κινητικότητα και να την έχουν εντάξει σε ευρύτερες κοινωνικές διαδικασίες και σχέσεις.
- έχουν εξοικειωθεί με τη σχετική βιβλιογραφία και συζήτηση
- είναι σε θέση να αντιλαμβάνονται τα διαφορετικά καθεστώτα κινητικότητας και να τα εντάσσουν στις σχετικές θεωρητικές και πολιτικές συζητήσεις
- μπορούν να διερωτηθούν γύρω από τις δυνατότητες εμπειρικής διερεύνησης των διαφόρων καθεστώτων κινητικότητας
Γενικές Ικανότητες
- Καλλιέργεια αναστοχαστικής σκέψης και κριτικού στοχασμού,
- Αναζήτηση, ανάλυση και σύνθεση δεδομένων και πληροφοριών, με τη χρήση και των απαραίτητων εργαλείων: βιβλιογραφική αναζήτηση, εκπόνηση project: αυτόνομη ή ομαδική εργασία
- Εργασία σε διεπιστημονικό περιβάλλον
- Παραγωγή νέων ερευνητικών ιδεών
- Σεβασμός στη διαφορετικότητα και στην πολυπολιτισμικότητα, επίδειξη κοινωνικής, επαγγελματικής και ηθικής υπευθυνότητας και ευαισθησίας σε θέματα φύλου
(3) ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΟ ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ
Το μάθημα εξετάζει τις μετακινήσεις ανθρώπων σε παγκόσμιο επίπεδο, αναλύοντας τις μορφές και καθεστώτα κινητικότητας, από την προσφυγιά και το μεταναστευτικό έως τις νέες μορφές νομαδισμού. Εστιάζει στις έννοιες του ασύλου, της διασποράς, της διαεθνικότητας και της επισφαλούς κινητικότητας. Διερευνώνται επίσης οι πολιτικές ελέγχου της κινητικότητας, τα σύνορα, οι ταυτότητες και τα βιώματα των μετακινούμενων υποκειμένων. Το μάθημα συνδέει τις εμπειρικές έρευνες με θεωρητικές επεξεργασίες γύρω από την κινητικότητα και την παγκοσμιοποίηση.
Οι ενότητες που θα καλυφθούν είναι οι παρακάτω:
- Το παράδειγμα της/των κινητικότητας/ων
- Η κινητικότητα ως παράδειγμα
- Η κινητικότητα ως στοιχείο της ρευστότητας του σύγχρονου κόσμου
- Κινητικότητα και μετανάστευση
- Η ”κινητική στροφή”
- Μορφές κινητικότητας
- Urry vs Bauman
- Η έννοια του καθεστώτος και η αυτονομία της μετανάστευσης
- Μεταναστευτικό καθεστώς
- Έλεγχος vs/και αυτονομία της μετανάστευσης
- Εν κινήσει κοινά (mobile commons)
- Το δικαίωμα στην πόλη
- Προς μια γενεαλογία της ρύθμισης της κινητικότητας
- Η ιδέα της διεθνούς/παγκόσμιας ρύθμισης της κινητικότητας
- Μεσοπόλεμος, εκτοπισμοί, «ανταλλαγές πληθυσμών»
- Η γέννηση του πρόσφυγα
- Η μεταπολεμική ρύθμιση της μεταναστευτικής κινητικότητας
- Το διεθνές/παγκόσμιο υπόβαθρο μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο:
- Υπερπληθυσμός
- Οικονομική ανάπτυξη
- Παγκόσμια διακυβέρνηση
- ΜΚΟποίηση
- Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης
- Η μετανάστευση ως εργαλείο οικονομικής ανάπτυξης
- Περιοριστικές πολιτικές και αλλαγή παραδείγματος
- H πρόκληση του εξευρωπαϊσμού/ ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης
- Ο «εξευρωπαϊσμός” των πολιτικών μετανάστευσης και ασύλου
- Schengen
- Δουβλίνο
- Eurodac
- Κοινό Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασύλου
- Ευρωπαϊκός Οργανισμός Συνοριοφυλακής και Ακτοφυλακής Frontex
- Εξωτερικοποίηση των ευρωπαϊκών συνόρων
- Προνομιακή κινητικότητα, νομαδισμός
- Προνομιακή vs ανεπιθύμητη κινητικότητα
- Lifestyle migration
- Golden Visa
- Ψηφιακοί νομάδες
- Η επίδραση της πανδημίας
- Νέες θεωρητικές/ εμπειρικές διερευνήσεις: Διασπορά και διαεθνικότητα
- Η έννοια και τα είδη της διασποράς
- Μετααποικιακή θεωρία
- Η έννοια και οι μορφές διαεθνικότητας
(4) ΔΙΔΑΚΤΙΚΕΣ & ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ – ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ
| ΤΡΟΠΟΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ | Πρόσωπο με πρόσωπο |
|---|
| ΧΡΗΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΑΣ & ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΩΝ |
- Παρουσίαση με powerpoint,
- Προβολή υποστηρικτικού οπτικοακουστικού υλικού
- Υποστήριξη Μαθησιακής διαδικασίας μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας e-class
|
|---|
| Δραστηριότητα |
Φόρτος Εργασίας Εξαμήνου |
| Διαλέξεις |
39 |
| Εργασία |
39 |
| Αυτοτελής Μελέτη |
69 |
| Συμμετοχή σε εξετάσεις |
3 |
| Σύνολο Μαθήματος |
150 |
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΦΟΙΤΗΤΩΝ
| Περιγραφή Διαδικασίας Αξιολόγησης |
- Ελληνικά
- Προαιρετική γραπτή εργασία
- Παρουσίαση προαιρετικής εργασίας
- Γραπτή εξέταση
|
|---|
(5) ΣΥΝΙΣΤΩΜΕΝΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
Προτεινόμενη Βιβλιογραφία
- Βεντούρα, Λίνα (1994). Μετανάστευση και έθνος: Μετασχηματισμοί στις συλλογικότητες και τις κοινωνικές θέσεις, κεφάλαιο: «Η μεταπολεμική οικονομική μετανάστευση προς τη δυτική Ευρώπη».
- Βεντούρα, Λίνα (2006), Διασπορά, Παγκοσμιοποίηση και Συλλογικότητες, Σύγχρονα Θέματα, 92, 31-39.
- Bauman, Zygmunt (2009), Ρευστοί καιροί. Η ζωή την εποχή της αβεβαιότητας, Κεφάλαιο 2: «Η ανθρωπότητα σε κίνηση».
- Glick Schiller, Nina, Linda Basch & Cristina Blanc-Szanton (1992), Transnationalism: A New Analytic Framework for Understanding Migration, Annals of the New York Academy of Sciences, Vol. 645, No.1, 1-24.
- Καμπούρη, Νέλλη & Όλγα Λαφαζάνη (επιμ.), Οριακές αντιστάσεις. Κριτικές προσεγγίσεις της μετανάστευσης
- Καραγιάννης, Βαγγέλης (2006), Μετανάστευση – Διεθνικότητα – Κινητικότητα. Παρατηρήσεις πάνω στην έρευνα διεθνικής μετανάστευσης, Σύγχρονα Θέματα, 92, 23-30.
- McGarrigle, Jennifer (2022), Lifestyle Migration. In Peter Scholten (ed.), Introduction to Migration Studies. An Interactive Guide to the Literatures on Migration and Diversity, 169-177.
- Παπαγεωργίου, Ιωάννης (2013), Ο εξευρωπαϊσμός των πολιτικών μετανάστευσης και ασύλου: από την κοινοτικοποίηση στη συλλογική επίβλεψη; Ελληνική Επιθεώρηση Πολιτικής Επιστήμης, 40, 70-94.
- Parsanoglou, Dimitris & Konstantinos Tsitselikis (2015), The emergence of the International Regulation of Human Mobility. Στο Lina Venturas (ed.), “Migration Management” in the Early Cold War: The Intergovernmental Committee for European Migration, 13-32.
- Parsanoglou, Dimitris (2020). Commoning in Athens: migration and the right to the city. In Aikaterini S. Markou & Meglena Zlatkova (eds.), Post-Urbanities, cultural reconsiderations and tourism in the Balkans, 121-135.
- Parsanoglou, Dimitris (2020). Volunteering for refugees and the repositioning of state sovereignty and civil society: the case of Greece. Citizenship Studies, 24:4, 457-473.
- Παρσάνογλου, Δημήτρης (2020), Τι άφησε πίσω της η ‘προσφυγική κρίση’; Μετατοπίσεις του ευρωπαϊκού συνοριακού καθεστώτος και της εθνικής/κρατικής κυριαρχίας, Κοινωνική Πολιτική, 12, 23-38.
- Παρσάνογλου, Δημήτρης (2024), Το μέλλον είναι εδώ, το μέλλον είναι τώρα; Ο χώρος της εργασίας στον μεταπανδημικό κόσμο, Επιστήμη και Κοινωνία. Επιθεώρηση πολιτικής και ηθικής θεωρίας, 44, 38-62.
- Πετράκου, Ηλέκτρα (2006), Προβληματισμοί περί του διασπορικού λόγου: Οι θεωρητικές προσεγγίσεις του Robin Cohen και του James Clifford, Σύγχρονα Θέματα, 92, 40-45.
- Sheller, Mimi & John Urry (2006), The new mobilities paradigm. Environment and Planning A, Vol. 38, 207-226.
- Urry, John (2009), Mobilities and Social Theory. In Bryan S. Turner (ed.), The new Blackwell Companion to Social Theory, 477-495.
Συναφή Επιστημονικά Περιοδικά
- Citizenship Studies
- Επιστήμη και Κοινωνία
- Ethnic and Racial Studies
- International Migration Review
- Σύγχρονα Θέματα
